---

Kumanaan Reer Guuraa ah oo Abaar Awgeed ka soo Hayaamay Gedo iyo W/Bari Kenya oo kusoo Qulqulaya Dhoobley iyo Afmadoow

Cabdi khadar Nuur | cabdiqadar84@hotmail.com | Kismaayo

Kumanaan xoolo dhaqato oo reer guraa ah oo ka soo hayaamay deegano ay ka mid yahiin gobolka Gedo iyo Waqooyi Bari dalka Kenya ayaa soo buxdhaafshay deegano hoosyimaada degamada Dhoobleey iyo Afmadoow ee gobolka Jubbada Hoose  kadib markii abaar baahsan ay ku habsatay halkii markii hore deegaanka u ahayd oo ay ka idlaadeen baad iyo biyo ay ku noolaadaan ayaga iyo xoolaha ay wataan . 

Xoolo dhaqatadaan ka yimid gobolada gedo iyo waqoyi bari Kenya ayaa sida lagu soo waramayo waxaa ay aad ula dalaa dhacsanyahiin abaarta dabada dheeraatay ee haatan ku habsatay goboladaas waxana ay shegeen in badiba xoolahoodii ay dhaafeen taasina ay oga sii  darnaatay nafsadoodi oo ay u wayeen nolol fiican waxaana uu warku intaa ku darayaa in ay dadkaas ay halakeysay abaarta aysan jirin ilaa iyo hada cid ama hey'ada isku taxaluujisay in ay kaalmo gaarisiisay dadkaasi dhibaatadu haleeshay. 

Gudoomiyha degmada dhoobley Xayir Barkhadle ayaa waxaa uu u sheegay shabakada warbaahinta ee SomaliTalk.com mar aanu la xariirnay in haatan ay bilowdeen in gaadiid lagu keeno xoolaha nool ee ka badbaday abaarta ka jiray gobolada gedo kadib markii xolahaa ay socodkii gabeen waxana uu gaduumiyha intaa ku daray in haatan deeganadooda xataa ay gabaabsi ku sii noqonayaan daaqa iyo biyaha taasina ay ugu wacantahay dadka xoolo dhaqatada ah ee reer miyiga ah oo aad u soo buuxdhaafshay ayaga iyo xoolahooda kadib markii ay u arkeen deeganadooda in xoogaa uun ay naruuro dhaanto deeganada  ay haatan ku soo qulqulayaan. 

Hadaba abaaraha kulul ee haatan laga soo  sheegayo gobolka gedo ayaa waxaa ay saameyn ku yeeshay gobolada dariska la ah ayadoo ay abaarahasi yahiin kuwo galaaftay dad badan iyo duunyaba ayadoo  dhimashadii ugu danbeysay oo abaartan ay sababtay ay maalmo ka hor ka dhacday deegaanka ceelwaq ee ka tirsan gobolka haatan ugu daran abaarta ee Gedo  waxaana  ku dhinteen ilaa toboneyo qof kadib markii ay wayeen baad iyo biyo toona.

---

C/llaahi Yuusuf oo deg deg ku gaaray Magaalada Boosaaso ..

            Madaxweyne C/llaahi Yuusuf Axmed ayaa shalay ka ambabaxay Magaalada Jowhar isagoo hogaaminaya wafdi balaaran, waxayna isla shalay ka degeen Garoonka Diyaaradaha ee Boosaaso, halkaas oo ay ku soo dhaweeyeen dadweyne aad u fara badan iyo mas’uuliyiina maamul Gobaleedka Puntland.

C/llaahi Yuusuf ayaa halkaasi ku sugnaan doona labo maalmood kaddibna waxa uu u duuli doonaan Magaalada SANCA oo uu ka furmayo shirka iskaashiga SANCA, waxaana ka qaybgalaya wadamo ay ka mid yihiin Yemen, Itoobiya iyo Suudaan, iyadoo sanadkaan ay ka qaybgalayaan Soomaaliya, iyo Jabuuti.

Ilaa iyo hadda lama faahfaahin sababaha uu C/llaahi Yuusuf u gaaray Boosaaso, iyadoo la og yahay in tobaadkii  hore uu halkaasi kas oo laabtay, warar ayaa waxay sheegayaan in Madaxweyne uu doonayo in la dhameeyo khilaafyo yar yar oo u dhexeeyay maamul Gobaleedka Puntland iyo sidii xiriir iskaashi u dhexmari lahaa dowladda Federaalka iyo Maamul Gobaleedka Puntland.  

Iska hor imaad ka dhacay Degmada Xudur..

            Wararka naga soo gaaraya Degmada Xudur ee Gobalka Bakool waxay sheegayaan in maalintii shalay ahayd halkaasi ay ka dhaceen iska hor imaad u dhexeeyay labo kooxood oo maleeshiyo ah oo halkaasi kuwa sugneyd, waxaana iska hor imaadkaasi ku dhintay labo ruux dhowr kalana way ku dhaawacmeen.

            Iska hor imaadkaan lama faahfaahin sababihii uu bilowday, balse warar ayaa waxay sheegayaan in uu la xiriiray aano Qabiil, kaddib markii duleedka Magaalada Xudur lagu dilay nin maleeshiyo ah, warar kale ayaa waxay sheegayaan in ay isku qabsadeen gaari uu horey muran uga jiray, isku soo wada duuboo, Odoyaasha deegaanka ayaa ku guuleystay in ay xabad joojin dhex dhigaan kooxihii maleeshiyooyinkaa ahaa ee dagaalamayay.

            Dagaalkaan waxa uu ku soo beegmay xili xubnaha Wasiirada ah ee ku sugan Xudur ay isku diyaarinayaan kulan dhawaan ka furmaya deegaanka Sarmaandheer iyo Xildhibaan Max’ed Ibraahim Xaabsade oo haatan ku sugan Baydhabo.

Mustafa Mursal Max’ed “cid kasta ayaa garaneysa cidda Gudoomiyaha u ah ururka DSA…

Gol. Mustafa Mursal Max’ed oo ah Guddoomiyaha Ururka DSA (Digil Salvation Army) ayaa si kulu u beeniyay qoraalo lagu qoray saxaafadda oo ah, qoraalo ay shaqsiyaad ku sheeganayaan hogaanka sare ee DSA, wuxuuna wararkaasi ku tilmaamay kuwo aan sal iyo raad toona lahayn oo la doonayo in lagu marin habaaiyo taageerayasha ururka.

“Waxaa taageerayaasha ururka ee ku sugan dalka gudihiisa io dibadiisa ku wargelinayaa in arrintaasi ay ku kaceen shaqsiyaad dhallinyaro ah oo uu hormuud u yahay C/qaadir Max’ed Nuur oo ku cusub siyaasadda” ayuu yiri Col. Mustafa, kuwaas oo uu sheegay in aysan waxba kala soconin siyaasadda dalka, arrntooda siyaasadeed iyo halgonkooduna ku soo koobmay oo keliya in saxaafadda la siiyo war been ah.

Wuxuuna ugu dambeyntii u soo jeediyay mas’uuliyiinta DSA ee Digil iyo Mirifle ee ka dhiidhiyay heshiiskii ay gaaraan Max’ed Dheere iyo Yuusuf Indha-Cadde taas oo ay u arkeen in uusan dan u ahayn shacab weynaha Gobalka Sh/hoose iyo guud ahaan qoomiyadda Digil iyo Mirifle, wuxuuna taageerayaasha Ururka DSA u soo jeediyay in aysan ku wareerin wararka been abuurka ah ee ay faafinayaan shaqsiyaad doona in ay iska hor keenaan Beelaha Digil iyo Mirifle.

Guddoomiyaha Baarlamaanka oo isagu ku fariistey Kursigii Golaha Baarlamaanada ..

Wararaka naga soo gaaraya Magaalada Qaahira waxay sheegayaan in Guddoomiyaha Baarlamaanka Shariif Xasan Shiikh Aadan uu isagu ku fariistay kursigii Guddoomiyaha Baarlamaanka ee shirka Baarlamaanada wadamada Carabta oo ka furmay Magaalada Qaahira kaddib markii ay halkaasi wada tageen labo wafdi oo ka kala socday Baarlamaanka Federaalka Soomaaliyeed oo ay kala hogaaminayeen Shariif Xasan iyo Max’ed Cumar Dhalxa oo iyagu labadooba martiqaad ka wada helay ururka Jaamacadda Carabta.

Muran dheer iyo is qabqabsi kaddib ayaa waxaa kursigii Soomaaliya ku fariistay Shariif Xasan Shiikh Aada, iyadoo Guddoomiye ku xigeenkiina Dhalxa uu gadaal ka fariistay Gudoomiyaha, hase yeeshee xubnihii ay kala hogaaminayeen ayaa laga joojiyay in ay ka qaybgalaan kulankaasi, waxaana la filayaa in maalmaha so socda min labo xubnood so xushaan Guddoomiyaha Baarlamaanka Shariif Xasan iyo Guddoomiye ku xigeenka Max’ed Cumar Dhalxa, si ay afartaas xubnood ku matalaan Baarlamaanka guud ee Jaamacadda Carabtu yeelan doonto kaas oo xarun u noqon doonto Magaalada Qaahira.

Madaxweyne C/llaahi Yuusuf oo martiqaad Ka helay Shiinaha …

Madaxweynaha Dowladda Federaalka C/llaahi Yuusuf Axmed ayaa martiqaad rasmi ah ka helay Dowladda Shiinaha waxaana martiqaadkaasi soo gaarsiiyay sariifka Shiinaha u fadhiya wadanka Kenya kaddib markii uu booqasho ku tagay Magaalada Jowhar oo uu kulamo la yeeshay madaxda sare ee Dowladda.

C/llaahi Yuusuf ayaa la filayaa in booqashadiisu ay ku aadan tahay horaanta sanadka cusub, iyadoo inta uu Shiinaha joogana uu heshiisyo la saxiixan doono Dowlada Wadankaasi oo la xiriira dhinaca dhaqaalah iyo Ganacsiga.

Maalintii doraad ahayd ayaa sariifka Shiinaha ee dalka Kenya waxa uu Dowladda Federaalka ku wareejiyay deeq lacageed oo gaareysa 100-Kun oo Doolar oo dowladda Shiinuhu ugu talagashay dib u soo celinta adeegyadii dowladda, sidoo kale Safiirku wuxuu ku dhawaaqay in Dowladda Shiinuhu ay Soomaaliya ka cafisay lacagtii deynta ahayd oo ay ku lahayd bar taas oo ay gaareysay 300-Milayn oo Doolar. 

W/D Amiin Yuusuf Khasaaro | Email amiinkhasaaro@hotmail.com

---

Wafdi ka socda heyada samaflaka ee MSF SPAIN oo xaalada indho indheyn ah ku soo gaaray magaalada jilib ee gobolka jubbada dhexe 

Cabdi khadar Nuur | cabdiqadar84@hotmail.com | Kismaayo

Wafdi ka socda heyada MSF spain ayaa talaada Dec 27, 2005 soo gaaray magaalada jilib ee gobolka jubbada dhexe kadib markii cosdi kaga yimid masuuliyiinta deegaanka jilib ayado wafdigaas ay kulan saacado qatay  la yeesheen masuuliyiinta deeganka jilib waxaana ay  markaa  ka wada hadaleen xaalado aad u daran oo haatan laga soo sheegayo degaano hoos yimaada degmada jilib sida cudurada jadeecada iyo waliba nafaqo dari ku habsatay dadka nugulka ah ee caruurta iyo dumarka u badan. 

Wafdigan oo dhowr qof ahaa   oo ayna labo ka mid ah cadaan ahaayeen  ayaa waxaa ay u kuur galayeen xaaladahaas deeganka ku soo kordhay ayagoo markii horena ka soo kicitimay deeganka Hargeysa yareey ee isla gobolka jubbada dhexe waxaan ay wafdigi saacado kadib ku laabten isla  deegaankii ay markii hore ka yimaadeen ayagoo balan qaaday in ay wax muuqda ka qaban donaan xaalada liidata ee haatan soo food saartay dhalaanka iyo haweenka deeganada hoos yimaada degmada jilib . 

Gudomiyaha degmada jilib cabdulahi macalin aadan oo kulankaas ka qeyb galay ayaa waxaa uu saxafada  u sheegay in wafdigan soo gaaray degmada jilib ay codsigooda ku yimaadeen kadib markii aanu aragnay ayuu yiri xaalada caafimaad oo ay ku suganyahiin boqolaal caruur ah oo ku sugan deegaano ka tirsan degmada jilib waxaana u intaa ku daray gudoomiye cabdulahi in dadkaan ay haleeshey cudurada ay ka midka yahiin jedeecada iyo macaluusha ay yahiin dad u badan caruur iyo haween islamarkana aysan jirin wax daryeel ah oo ay haystaan ayadoo haatana aysan jirin wax hey'ado samafaleed ah oo ku sugan degmada jilib islamarkaana wax u qabanaya dadkaan liita . 

Hadaba ma ahan markii ugu horeysay oo qeylo dhaan tan la mid ah  ka soo yeerto dadyowga ku dhaqan qaar ka mid ah deegaanada gobolada jubbada dhexe iyo jubbada hoose oo haatan dadka nugulka ah ee deegandaas ku dhaqan ay haleeleyso cudurada ay ka midka yahiin jadeecada oo ayadu ugu daran dhalaanka iyo waliba nafaqo dari baahsan oo saameysay hooyada taasoo aysan jirin wax dawooyin ah oo lagula tacaalayo cudurada asiibay dadkaan. 

Cabdi khadar Nuur | cabdiqadar84@hotmail.com | Kismaayo

---

Dahabshiil “Waxaan doonayaa in ay noo dadaalaan Weliye’e”.

W/D Amiin Yuusuf Khasaaro | Email amiinkhasaaro@hotmail.com

            Abwaan Axmed Nuur Ow-Maxamuud (Jirab) oo ah Awbaan qayb qaatay halgankii xoriyadda, isla markaan aan wax daryeel ah ka helin Dowladihii isaga dambeeyay dalka, ayaa dhawaan shirkadda Dahabshiil waxay Abwaanka gudoonsiiyay xoogaa lacag ah isla markaana mushaar aan sidaasi u buurneyn u qortay in ay bishii siiso. Wuxuu Abwaanku maalmaha soo socda shacabka Soomaaliyeed u soo gudbinayaa gabey uu ugu magacdaray (Waano Guud) oo meelo badan taabanaya. Abwaanku oo mahad gaar ah u celinaya maamulka shirkadda Dahabshiil ayaa waxa uu mariyay Gabey uu ugu magac daray (Waxaan doonayaa in ay noo dadaalaan weliye’e), wuxuuna ku bilaabanaa gabaygasi sidatan: 

• Dahabshiil Allow daa iyaga waa la door bidaye,

• Dunidoo dhan baa laga yaqaan daacadnimadooda,

• Amaanada kuwii daayaacaa laga didaayaa,

• Shacabigey daryeeleen ayaan ciddina diideyne,

• Dadku waxay u doorteenna waa daacad la hubaaye,

• Naxariis dulqaad lagu dariyo dano ku gaareene,

• Hebel baa wax loo soo diree doona magaciisa,

• Dadku waxay jecleysteen runtey ugu dadaalaane,

• Istarliinku waa dahab Ginigaa daawashada fiican,

• Doorkiyo la joogaaba waxbay kala dirayaane,

• Deg deg bay u gaarsiin meel la doonaba’e,

• Doolar iyo Yuurow iyo Riyaal daabaca lacageedka,

• Dadka waxay u qaybshaan wixii loogu soo diraye,

• Dumar iyo Ragguba waa hubaal in ay duceeyaane,

• Dalkastoo ay joogaan shacabkuu ku diirsadaye,

• Dahabshiil Ayuun buu qalqigu doonayaa weliye,

• Dadweynaha shaqada loo hayaa kamana daalaane,

• Daa’in waxaan baryaayaa in uu nabad u daayaaye,

• Dowga toosan iyo Kheyrka waan ugu duceynaaye,

• In ay noo dadaalaan ayaan doonayaa weliye.

W/D Amiin Yuusuf Khasaaro | Email amiinkhasaaro@hotmail.com